Activiteiten
Historische-ecologische fietstocht in de IJzervallei (prov.West-Vlaanderen)
Datum: zaterdag 13 maart 2010 9:00 - 12:30
Locatie: Hoge Brug (IJzerlaan, op de linkeroever van de IJzer) te Diksmuide (West-Vlaanderen)
Gids: Arnout Zwaenepoel
We verkennen de IJzervallei met de fiets. We starten de fietstocht in Diksmuide en volgende linkeroever van de gekanaliseerde IJzer. Links en rechts liggen twee behoorlijk verschillende landschappen. Aan de ene kant ligt de polder die niet meer van de IJzer afhankelijk is voor de ontwatering (Oudland), langs de andere kant liggen de overstroombare broeken. De ene kant heeft een stevige dijk, de andere kant enkele een laag zomerdijkje. We passeren het gebied met het zeer oude toponiem Heirnisse, een toponiem dat in de streek her en der voorkomt en wijst op de prille ontginningsperiode met schapen begrazing. Ter hoogte van Sint-Jakobskapelle-Woumen kunnen we de oude loop van de IJzer nog ontwaren in de Walevaart. We bekijken de afwateringssystemen en hun evolutie te herkennen in sluisjes, pompgemaal en een herontdekte sifon onder de IJzer (Duikervaartje). Aan Knockebrug kunnen we een oud fort in het landschap herkennen. We bevinden ons ook vlakbij de Oude Zeedijk, die van levensbelang was voor het ontstaan van de Noordpolder van Veurne. Van Knockebrug rijden we via onverharde wegen dwars door de broeken van Merkem en passeren we de eendenkooi van Merkem. Aan het spaarbekken stellen we de veranderingen in de waterhuishouding vast ten gevolge van het spaarbekken van Woumen. Onderweg passeren we het Olifantenbroek en het Gemeen Broekje, lange tijd een ‘open broek’ (hooien gevolgd door gemeenschappelijke nabeweiding door alle dieren van de gebruikers). Dit was botanisch en faunistisch een zeer belangrijk systeem. Het staken van dit systeem leidde een serieuze degradatie van de biologische kwaliteiten in. Via de Rapestraat kunnen we tot bij het pompgemaal, dat dateert van 1953, en een ware revolutie betekende voor de broeken en meteen ook voor het natuurbehoud. Is de Ferrariskaart niet erg bruikbaar voor de waterlopen in de broeken, ter hoogte van de dijk op de linkeroever is ze dat wel. In de 18de eeuw stond hier zelfs een stevige bebouwing op de linkeroever! We keren even terug en bezoeken de Oostdijk. Dit is het laatst uitgeveende gedeelte van de broeken rond de Blankaart. Op de luchtfoto zien we nog overal turfputjes. We kijken of we daar in het veld ook nog sporen van terugvinden. Bij het Oostbroek hoort ook een verhaal van de laatste herder in de broeken. Via Woumen keren we terug naar Diksmuide.
INSCHRIJVEN VOORAF IS VERPLICHT Deelnamekosten: gratis Inschrijving via secretariaat: KVNS, tel. 03/232.35.31; fax. 03/226.71.87; E-mail: kvns@wol.be of via CVN, Landelijk secretariaat, Appelmansstraat 12 bus 6, 2018 Antwerpen, tel. 03/226 02 91; e-mail : info@c-v-n.be
Uiterlijk vóór 8 maart deelname bevestigen bij KVNS of bij CVN - Adressen fietsverhuur te Diksmuide, neem contact op secretariaat KVNS. Bij aantrekken kledij hou rekening met de weersomstandigheden.
Om in de toekomst te kijken, heb je een glazen bol nodig. Naar het verleden kunnen we op zoek gaan. De geschiedenis van het landschap ligt in er in besloten. Ze vertelt ons iets over hoe mensen vroeger met hun leefomgeving omgingen. Over hoe ze zich daarbij –net als vandaag– lieten leiden door ecologische, sociale en economische overwegingen. Al onze landschappen zijn bijgevolg het resultaat van natuurlijke processen en menselijke invloeden daarop. Sommige zijn pas recent tot stand gekomen; andere getuigen van vroegere relaties tussen mens en natuur. Een excursie kan zich richten tot een dergelijk ‘getuigenlandschap’. Speciaal voor natuurgidsen voorzien we in elke provincie één voorbeeldexcursie die kan inspireren om duurzame ontwikkeling ook concreet te maken tijdens een landschapsexcursie.
Diksmuide, Provincie West-Vlaanderen, start op 13 maart 2010
