Nieuws
Een archeologische ingreep aan de Napoleonsmolen in Hamont
Archeologen krijgen maar zelden de kans een opgraving uit te voeren in of rond een windmolen. In het Limburgse Hamont gebeurde dat vorig jaar wel. Rond de beschermde Napoleonsmolen kwamen tijdens werken voor de inplanting van een nieuwe woonwijk enkele zware bakstenen muurfunderingen aan het licht. Het Vlaams Instituut voor het Onroerend Erfgoed (VIOE) registreerde de muren en ontdekte nieuwe informatie over de bouwgeschiedenis van dit monument. In het nieuwste nummer van Erfwoord, het tijdschrift van Erfgoed Vlaanderen, schetst erfgoedonderzoeker Geert Vynckier de resultaten van deze archeologische ingreep. De stenen windmolen aan de Dr. Mathijsenstraat in Hamont werd in 1804 als graanmolen opgericht door enkele rijke teutenfamilies. In 1867 werden grote verbouwingswerken uitgevoerd, waarbij de molen verhoogd werd en in een bijgebouw een olieslagmolen werd ingericht. In 1990 kwam de beschermde molen in het bezit van de gemeente. Hamont-Achel, en na een restauratie werd de vernieuwde molen in 1997 weer ingehuldigd.
De opgraving bracht iets meer duidelijkheid over hoe de molen er oorspronkelijk moet hebben uitgezien. Zo kwamen aan beide zijden van de huidige ingangspoort twee zware gemetselde funderingen aan het licht. Ze lagen haaks op de molenromp en droegen vermoedelijk de muren van een toegangstunnel. Ook vond men bakstenen funderingen van ongeveer 1 vierkante meter groot, die om de 3 meter in cirkelvorm rond de volledige molen lagen. Deze resten leken te wijzen op een zware constructie rondom de molen, die vermoedelijk door middel van bogen verbonden waren met de molenromp. Hoewel de functie van deze resten onzeker blijft, vermoeden de VIOE-archeologen dat de bogen dienden om een grondophoging van zand samen te houden, zodat men de molenwieken kon bedienen en de toegang vrij bleef voor de aanvoer van de karren met graan. De zware steunberen zouden dan zorgen voor de stevigheid van de molenberg of belt. Alleszins is duidelijk dat de Napoleonsmolen oorspronkelijk een beltmolen was.
De kleine ingreep rond het beschermde monument leverde – naast bijkomende vragen – ook veel nieuwe informatie op. In samenspraak met het gemeentebestuur, de bouwheer, de aannemer en de molenaar werd de nieuwe bestrating rond de molen volledig aangepast aan de archeologische vondsten en werden de boordstenen er rond meer naar buiten geplaatst. De funderingen bleven intact en op de plaatsen waar ze zitten, werden de nieuwe klinkers in een andere richting gelegd. Een infopaneel en een tekst zullen de bezoeker deze nieuwe inzichten meedelen.
14 december 2010
