Home > Natuur, milieu en landschap in kerngebied Antwerpen > - Wilrijk

Natuur,milieu en landschap - Wilrijk

R11bis bedreigt leefbaarheid en gezondheid van een hele regio.

In september 2010 toverde de Vlaamse Regering opeens een nieuw idee uit hun hoed: een 'vertunnelde' R11 die van het Rondpunt van Wommelgem tot de aansluiting met de E19 in Wilrijk verkeer moest wegnemen van de Antwerpse Ring én een oplossing moest bieden voor het lokale probleem van verkeersoverlast en sluipverkeer.

Het ei van Colombus leek het wel, een tunnel om alle problemen uit de wereld te helpen.  Provinciegouverneur van Antwerpen Cathy Berx ging aan de slag om het idee concreet vorm te geven en de lokale besturen en inwoners te overtuigen van het nut van deze tunnel.

Gaandeweg bleek echter dat de verwachtingen allerminst ingelost worden met deze nieuwe autosnelweg. 

De zeer dichtbewoonde Zuidoostrand van Antwerpen kreunt onder het wegverkeer.  Waar men hoopte de mensen ervan te overtuigen dat de “R11bis”-tunnel de situatie bovengronds zou verbeteren, blijkt dit niet het geval te zijn.

De verkeerscijfers van het Vlaams Verkeerscentrum tonen aan dat het oplossend vermogen van deze oplossing erg beperkt is.  Niet alleen wordt de Ring amper ontlast (hij dient zelfs nog verbreed te worden om verschillende knelpunten op te lossen),  ook op de bovengrondse R11 neemt het verkeer nog flink toe, met structurele files op een belangrijk deel van de weg.

Inwoners van Mortsel, Wilrijk, Borsbeek en Wommelgem krijgen dus een minstens even drukke bovengrondse R11 én een extra autostrade ondergronds.  Een auto of vrachtwagen stoot ondergronds niet minder uitlaatgassen uit, en die gassen moeten op één of andere manier hun weg naar de bovengrond vinden.  Het is bevreemdend dat in 2012 nog steeds wordt nagedacht over extra autosnelwegen door dichtbevolkt gebied, terwijl de negatieve impact van verkeer op de gezondheid ondertussen genoegzaam bekend is.

De nieuwe infrastructuur vormt een belangrijke bijkomende bron van luchtvervuiling in een al overmatig vervuilde omgeving.  Bijvoorbeeld de NO2-concentraties in Mortsel overschrijden de Europese norm reeds met 50%, een bijkomende snelweg met meer dan 4000 voertuigen per spitsuur zal dit enkel verergeren. Dit terwijl Europa dringend luchtkwaliteitsplannen vraagt om deze problemen op te lossen. De tol op vlak van volksgezondheid is wellicht ontoelaatbaar hoog.

Ook de impact op de ruimte zal drastisch zijn: om de tunnel mogelijk te maken, moet men passen en meten want er is eigenlijk geen plaats voor.  Met name de aansluiting in Wilrijk flirt met de grens van het haalbare en legt een enorm beslag op de woonwijken (én een ziekenhuis) aldaar.  De huidige oude Spoorwegberm, een groen lint doorheen Wilrijk en Mortsel waar kinderen spelen en wandelaars een frisse neus halen, moet volledig verdwijnen.

De nieuwe bovengrondse R11 wordt breder dan de huidige door het aanleggen van parallelwegen. Deze mogen dan voor een licht verbeterde woonomgeving zorgen voor de bewoners van de R11 zelf, ze veroorzaken ook een belangrijke bijkomende ruimte-inname, waardoor de huidige structurerende Berm gedegradeerd wordt tot een park met weinig kansen op ruimtelijke noch ecologische waarde.

De aanleg van een autosnelweg in het dichtbevolkte verstedelijkte gebied dat de Zuidoostrand van Antwerpen is, is principieel fout.  De impact op gezondheid is dramatisch.  Het wegnemen van de laatste ‘wilde’ natuur zorgt niet enkel voor een aanslag op de biodiversiteit van het gebied, het ontneemt ook de bevolking en met name de jeugd de kans om in contact te komen met de natuur op een spontane, ongedwongen manier.

Jan Corens

voor R11mis Mortsel-Wilrijk

 NEEN AAN R11 BIS, onze motivatie.

Wat wil Natuurpunt Land van Reyen? (en kvns)

Het behoud van Klein-Zwitserland (KlZw), de groene berm en geen verbindingsbaan, geen baan door het open landschap tussen Mortsel woonzone (Savelkoulwijk) en Fort3.

Waarom willen wij dat?

Vooreerst is het onze taak te strijden voor natuurbehoud. Ten tweede is dat ons goed recht na 20 jaar natuurbeheer, natuureducatie en natuurstudie op Klein-Zwitserland.

Er is al zo weinig natuur en open ruimte in het dicht bevolkte Mortsel.

Een beloofd parkje als alternatief stelt niks voor: alles begint terug van nul (op de berm en KlZw heeft zich al jaren een vorm van leven ontwikkelt, oude bomen enz). Ga maar eens kijken naar de “parkjes” bovenop de Craeybeckxtunnel of de cut & cover op de Jan Devoslei . Een grasveld/betonplaten met lage boompjes en struikjes, veel exoten en verluchtingskokers. Er is weinig of geen natuurwaarde, noch biodiversiteit laat staan natuurbeleving!

Wat verliezen we op Klein-Zwitserland met de R11 bis?

We verliezen niet alleen de middenberm en een deel of geheel het berkenbos,

 maar ook flora en fauna en landschapsverlies:

-onze hazelwormenpopulatie

-onze roedewolfsmelk en andere zeldzame/bedreigde planten

-oude bomen (belangrijk voor vogelnestplaats, vleermuizen, insecten, zwammen, schaduw, luchtzuiveraars)

-grotendeels ons (door de overheid bekroond) “hazelwormenpad” (tenminste 8 palen van ons pad)

sprinkhanensoorten

-het typisch bermenlandschap van Kl Zw (sinds 1906!) met zijn specifieke opgehoogde bermenfauna/flora

-onze bloemenrijke maaiweide (na 20 jaar natuurbeheer)

-vermoedelijk ook onze bosrietzanger en andere vogels (groene specht, winterkoning, heggenmus, bonte specht,...) 

-onze oude veepoel (met wat daarin leeft)

-een aanslag op de biodiversiteit, op ‘natuur dichtbij huis’

 Natuurpunt verliest ook een gebied dat het al 20 jaar beheert en door en door kent.

Educatieve wandelingen, cursussen en natuurstudie van het gebied komen dus in gevaar, want in een “park” is veel minder inheemse biodiversiteit en minder leven. Eventuele heraanplant van jonge bomen is geen oplossing voor de huidige natuur; bv een “compensatie” van verdwenen oude bomen door jonge boomkes het duurt tenminste 20/30 jaren en langer om een serieuse boom te krijgen en de vele functies van oude bomen kunnen overnemen. Oude, volwassen bomen zijn nuttig voor vogels, vleermuizen, insecten, zwammen  enz die verjaagd/vernietigd worden; zij voorzien tevens zuurstof, fijnstofvangers, schaduw bij hete zomers, zijn ook grondwater- & hemelwaterregulatoren.

Daarnaast verliezen andere, niet Natuurpunt-gebruikers van KlZw heelwat:

-de rust & gezondheid: zonder bermen is er meer lawaai en extra pollutie (fijnstof enz)

-een unieke wandelzone

-unieke speelzone en natuurbelevingsgebied voor jeugdgroeperingen en nabij liggende scholen

-een door de minster van Cultuur bekroond educatief hazelwormpad

 -sommige eigenaars verliezen een beschuttende berm achter hun tuin (of verliezen mogelijks hun tuin)

De wandelaars, hondenuitlaters en de jeugdbewegingen zullen het gewaar worden.

Minder of geen slede-mogelijkheden meer  in de sneeuwrijke winters... Geen boomklimgelegenheid...

En tot slot:

Ons aller gezondheid en leefbaarheid is gebaat met een natuurgebied ‘dichtbij’ met biodiversiteit en een “bewakenende” natuurvereniging; en dit voor de rust, minder fijn stof, meer zuurstof en gezonde ‘klimgelegenheid’ en reliëf bij het wandelen.

De nevenschade bij de aanleg van de R11bis zal ook niet min zijn ... want het gerij (lawaai en dieselstank) van vrachtwagens, bulldozers, kranen, het grondverzet, materiaalopslag  (voor vele maanden of jaren) op het natuurgebied zullen Klein-Zwitserland onherkenbaar veranderen en veel leven voorgoed vernietigen.

Dus:

 doe mee aan onze petitie voor Red de berm , red Klein-Zwitserland, red de open ruimte tussen fort 3 en (woongebied) Mortsel! In ons aller belang! Kom mee manifesteren op 15 april 2012

Yves Joris

conservator Klein-Zwitserland voor Natuurpunt Land van Reyen- kern Mortsel

 

www.landvanreyen.eu

red-de-berm.bis@landvanreyen.eu

 

Huidige Activiteiten

Contact

Wilt u meer weten over KVNS? Bel, mail of fax ons.

Meer weten?

Meer weten over het werkterrein van KVNS? Bestel ons magazine.